Feminine Yoga

Feminine Yoga speciaal voor vrouwen – waarom eigenlijk?

Je zou het niet zeggen als je een doorsnee studio binnenstapt, maar yoga zoals wij die kennen is nooit bedoeld geweest voor vrouwen. De Yoga Sutra’s, opgetekend door Patanjali  rond 2500 voor Christus, gaan uit van een oefenpraktijk voor de lichamen van celibataire mannen:  vrouwen waren voor yogi’s  vooral onrein en dienden vermeden te worden. Mogelijk bestonden er in het oude India wel degelijk oefenpraktijken voor vrouwen, maar dan zijn die niet opgetekend of bewaard gebleven. Veel yoga oefeningen zijn ook helemaal niet zo geschikt voor de lichaamsbouw van vrouwen: om zwangerschap en bevalling mogelijk te maken hebben we een breder bekken en lossere gewrichtsbanden dan mannen. Dat betekent ook dat vrouwen sneller de potentiële nadelen van yoga ondervinden als we ons lichaam gaan pushen om in de ‘juiste’ houding te komen en die langere tijd statisch vol te houden, iets dat in de klassieke yogastijlen veel voorkomt. Ook ondersteunt deze benadering ons onvoldoende in het ontwikkelen van onze vrouwelijke kracht.

Waar komt mijn Feminine Yoga vandaan?

In 2017 kwam ik online in contact met Devashi Shakti, een Australische die uit onvrede met de bestaande yogapraktijk en vanuit haar achtergrond met tantra, lichaams- en ademwerk haar eigen vorm voor vrouwen had ontwikkeld: Tigress Yoga. Het woord Tigress’ dekt de lading perfect (‘be soft, be ‘fierce’), maar deze naam is wettelijk beschermd en mag ik dus helaas niet gebruiken. In 2018 volgde ik in Thailand bij Devashi haar teacher training gebaseerd op de principes van Tigress. Omdat je tijdens de oefeningen ook in contact komt met je Shakti-kracht, het heilig vrouwelijke in jezelf, noemde zij deze training Sacred Female Embodiment Yoga. Ik heb wat moeite om die naam ontspannen over mijn lippen te laten rollen, bovendien roept het altijd een heleboel vragen op, vooral van mensen die er niets mee hebben. Vandaar dat ik kies voor een meer algemene naam: Feminine Yoga.

Over mannelijke en vrouwelijke energie

Als ik hier spreek over ‘mannelijk’, dan bedoel ik mannelijk gerichte energie: yang. En dus niet hoe ik vind dat mannen zich (zouden moeten) gedragen.
En als ik spreek over ‘vrouwelijk’, dan bedoel ik vrouwelijk gerichte energie: yin. En dus niet hoe ik vind dat vrouwen zich (zouden moeten) gedragen.
Beide energieën komen in beide geslachten voor en zowel mannen als vrouwen staan voor de uitdaging beide krachten innerlijk in balans te brengen, denk aan het bekende yin-yang symbool.

Lijnen en cirkels

Een vrouw die haar eigen yang veronachtzaamt kan een willoze pop zonder grenzen worden, een sloof en een voetveeg.
Een man die zijn eigen yin veronachtzaamt kan een nietsontziende egoïst worden, zonder een greintje empathie of respect voor zijn omgeving.
Mannelijke energie, het yang, is lineair, gaat in een rechte lijn recht op een doel af, wil de eerste, de snelste, de enige zijn (net als spermacellen), is als vuur: het verwarmt de lucht en stijgt op van de aarde naar de hemel. Het wordt geassocieerd met logisch denken en actie.
Vrouwelijke energie, het yin, is cyclisch, weet dat de cirkel nooit begint en nooit eindigt maar zich in een eindeloze spiraal op een nieuw niveau herhaalt, opent zich voor wat haar zint en sluit zich voor wat haar niet past (net als de eicel), wil delen en voeden, is als water: het zoekt het laagste punt en maakt de aarde vruchtbaar.  Het wordt geassocieerd met voelen, intuïtie en zijn (‘being’).
Je hoeft geen radicale feminist(e) te zijn om te constateren dat in onze wereld het mannelijk principe vele malen hoger gewaardeerd wordt dan het vrouwelijke.

Cirkel van het leven

In Feminine Yoga omarmen we volledig het vrouwelijk principe en daarmee de volledige cirkel van het leven. Dat betekent o.a. dat we ons lichaam niet willen ontstijgen of transcenderen maar er juist volledig induiken om te voelen en ervaren wat zich daarbinnen afspeelt, er volledig in aanwezig te durven zijn.  In goed Nederlands noemen we dit ‘embodiment’.
Alle vier fasen van de vrouwelijke cyclus worden geaccepteerd en geëerd als een basisgegeven van de natuur waar wij als mens niet boven staan maar deel van uitmaken, een basisgegeven van ons vrouwenlichaam en -leven. Dit in tegenstelling tot de traditionele yoga waarin de vrouwelijke cyclus slechts twee fasen lijkt te kennen: óf je bent niet-ongesteld en kunt dus ‘normaal’ meedoen, óf je bent het wel en daarmee afwijkend van de norm zodat aanpassingen gewenst zijn.

Opbouw van een Feminine Yoga les

Een les duurt 90 minuten en bestaat uit de volgende onderdelen:

1. Aankomen en verbinden met je zelf

Eenvoudige zittende oefeningen om over te schakelen van de dagelijkse drukte naar het hier en nu van de les en je lichaam.

2. Ademoefeningen

Deze richten je aandacht nog verder naar binnen, bouwen kracht op en brengen je innerlijke energiestroom in beweging.

3. Asana’s (bewegingsoefeningen)

Afhankelijk van het doel van de les zijn deze meer of minder uitdagend, gericht op bepaalde lichaamsdelen of juist het gehele lichaam. De bewegingen zijn veelal rond en spiralend en worden een aantal minuten herhaald, zodat je steeds dieper in de beweging kunt komen. Het gebruik van adem en stem helpt je daarbij.

4. Herstellende asana’s

Hierbij blijf je langere tijd in één houding, maar volledig ondersteund zodat je helemaal kunt overgeven en loslaten. Dit onderdeel heeft overeenkomsten met een yin of nidra les.

5. Meditatie

Dit gaat altijd makkelijker ná beweging. Doel is nogmaals niet: ons lichaam te overstijgen, maar er juist volledig in aanwezig te zijn.

6. Gronden en afsluiten

Je aandacht geleidelijk van je innerlijke beleving weer meer naar buiten brengen, zodat je straks veilig en geaard de wereld weer in stapt.

7. Sharing

Evt. delen van ervaringen. Dit is nooit verplicht! Vind je het niet fijn om in de groep te delen wat er innerlijk bij je is geraakt, dan hoeft dat ook niet. Het wordt wel sterk aanbevolen om bij twijfel/verlegenheid het toch te proberen en anders zeker jezelf bij thuiskomst de vraag te stellen: hoe voel ik me nu, wat heb ik ervaren, wat heeft het met me gedaan? En daar vervolgens over te schrijven, helemaal voor jezelf.

En natuurlijk word je van Feminine Yoga ook sterker, soepeler en meer ontspannen.

Zo kom jij op een zachte manier in je kracht.

Belangrijk om vooraf te weten:

een Feminine Yoga les is volkómen anders dan je gewend bent!

R

Het wordt aangemoedigd om tijdens de oefeningen al je gevoelens volledig te ervaren en te uiten. Alle gevoelens zijn welkom, dus geef jezelf toestemming om eerlijk naar jezelf en authentiek te zijn. Die tissues staan er niet voor niets.

R

Je adempatroon zal veranderen tijdens de oefeningen, dat is normaal. Van de eerste tot de laatste lesminuut adem je in door je neus en vervolgens laat je je adem met een ontspannen kaak door je mond naar buiten stromen en geef je klank aan wat je van binnen ervaart. Ga daarbij niet je best doen om zoveel mogelijk geluid te produceren of ergens hard aan te ‘werken’. Dat doen we in het dagelijks leven al meer dan genoeg en is beslist niet nodig of de bedoeling. Geef gewoon iedere klank die zich als vanzelf aandient toestemming om naar buiten te komen, of dat nu een lichte zucht, een kreun van pijn, plezier, genot, een schreeuw of een snik is. Zo geef je letterlijk ruimte en lucht aan jouw waarheid. Volg je lichamelijk instinct en laat gebeuren wat er wil gebeuren, niet meer en niet minder.

R

Hoe meer vrouwen, hoe meer kabaal. Dat kan in het begin verwarrend zijn. Hou je niet bezig met wat anderen doen, ook dit doen we al meer dan genoeg in het dagelijks leven, maar richt je aandacht op je eigen proces.

R

Een oefening mag nooit maar dan ook nooit pijn doen: dan ben je toch weer aan het werk om iets te bereiken! Luister naar je lichaam en blijf binnen je eigen grenzen. Neem de volledige verantwoordelijkheid voor jezelf.

R

Het kan tijdens of na de les gebeuren dat je lichaam begint te trillen of te schokken, vooral als je niet goed geaard bent en veel vanuit je hoofd functioneert. Vrouwen die ervaring hebben met bio-energetica zullen dit herkennen. Je kunt er van schrikken, maar het is niets om je zorgen over te maken, het is slechts een manier van het lichaam om overtollige spanning los te laten. Laat het gewoon gebeuren, blijf ademen en het gaat vanzelf weer voorbij.

R

Je kaken staan energetisch in verbinding met je bekken, net zoals je mond energetisch verbonden is met je yoni (binnen- en buitenkant van je geslachtsgebied). Door de eeuwen heen zijn vrouwen in hun bekkenkracht verminkt en ingetoomd, letterlijk en figuurlijk de mond gesnoerd. Feminine Yoga is een zachte en geleidelijke manier om jezelf van de bijbehorende bepantsering, die tot in ons DNA zit, te bevrijden. Vertrouw erop dat je lichaam weet wat jij aankunt, vertrouw jezelf. Afstemming op je eigen lichaam en je eigen energie is het belangrijkste. Zo kom je in jouw eigen unieke tempo bij je eigen vrouwelijke zachtheid en kwetsbaarheid, die je kunt (gaan) toestaan omdat je je gedragen en gesteund weet door je innerlijke mannelijke kracht.

R

Alles wat in de groep gedeeld wordt is vertrouwelijk en dient als zodanig behandeld te worden: zonder deze commitment is het niet mogelijk een setting te scheppen waarin vrouwen zich veilig genoeg voelen om werkelijk de controle los te laten.

Praktisch: zorg behalve voor makkelijk zittende kleding en een flesje water ook voor een grote handdoek (voor op je mat) en een kleintje (voor op bolsters e.d.): het vocht uit mond, ogen en neus krijgt alle ruimte en je wilt niet in de restanten van je voorgangster zitten.

Lessen: de maanfasen als rode draad

De oefeningen uit de Feminine yoga zijn voor vele doelen en op vele manieren in te zetten. Ik volgde altijd al graag de cyclus van de maan en gebruik deze nu als rode draad voor mijn Feminine Yoga.