In de pijplijn: Feminine Yoga

“Feminine Yoga” (voorlopige werktitel)

Deze zomer (2018) heb ik bij Devashi Shakti in Thailand een bijscholing gevolgd in Feminine Yoga. Dit is de overkoepelende titel voor een serie yoga-oefeningen volledig afgestemd op het vrouwelijk lichaam. Deze yogavorm wijkt behoorlijk af van de traditionele hatha yoga en zelfs van de toch zo vrouwvriendelijke DRU Yoga. Belangrijke kenmerken zijn:

  • Veel ronde en spiralende bewegingen
  • Breath & sound: een fantastische manier om ruimte te claimen voor je innerlijke belevingswereld. Adem in naar wat je voelt en op de uitademing, ontspan je mond en kaken en sta toe dat wat je van binnen voelt via je stem naar buiten komt. Zonder sturen, zonder controle, zonder ergens je best voor te doen. Laat er maar uit komen wat er op dit moment in je leeft.
  • Emotionele & lichamelijke sensaties zijn er niet om te overwinnen (transcendence), maar juist om te accepteren en omhelzen: keep the tissues ready!
  • Er is geen ideale vorm/uitvoering van de houding om naar toe te streven. ‘Correcties’ geeft een docent alleen als een cursiste iets doet dat potentieel gevaar oplevert (bijv. riskante nekbewegingen of non-alignment schadelijk voor heupen of rug).
  • De vrouwelijke cyclus is geen ‘afwijking van de norm’ (“doe deze asana niet als je ongesteld bent”) maar het uitgangspunt: een gegeven waar je als vrouw dagelijks mee leeft. De natuur heeft 4 seizoenen, de maan heeft 4 fasen – en de vrouwelijke cyclus heeft er ook 4: menstruatie, pre-ovulatie, ovulatie en pre-menstruatie. Corresponderend met 4 levensfasen: jong meisje, jongvolwassen vrouw & evt. moeder, rijpere vrouw (pre-menopauze) en wijze vrouw ná de overgang. Onze cultuur bejubelt vooral de eerste 2 fasen (lente & zomer, jong meisje & jongvolwassen vrouw), feitelijk de fasen waarin een vrouw de meeste mannelijke yang-energie ter beschikking heeft.

Het feminisme van de 20e eeuw heeft vrouwen vooral aangemoedigd om hun mannelijke kant, hun yang-kracht te ontwikkelen. Niets mis mee. Het was een noodzakelijke stap om het patriarchaal systeem eraan te herinneren dat vrouwen de helft van de wereldbevolking zijn en dat die evenveel bestaans- en beslissingsrecht heeft als het mannelijk deel. Echter, om serieus genomen te worden binnen dit systeem zijn vrouwen zichzelf de maat gaan nemen langs de mannelijke norm en nu moeten we alles wat mannen ook moeten, terwijl de taken van onze moeders en grootmoeders nog altijd grotendeels op onze schouders rusten. Kijk naar een willekeurig vrouwenblad en vrijwel elk artikel is een variant op het thema ‘hoe word ik superwoman’. Doodvermoeiend. En ook veel mannen voelen zich niet senang. Waar we individueel en collectief aan toe zijn, is een herwaardering van de twee andere fasen. Niet alleen ploegen en zaaien, maar ook oogsten en even niets doen (braakliggen). Niet alleen (pre)seksuele rijping, maar ook de afronding daarvan en wat daarna komt (er is leven na de 40, 50, 60, 70 enz.!). Menstruatie niet als een fase waarin je licht gehandicapt bent, maar als  een noodzakelijk loslaat- en oplaadmoment. Niet alleen doen, maar ook zijn. Na de menopauze kun je dit natuurlijk ritme eenvoudig blijven volgen aan de hand van de maanfasen.

Een  maand onderdompeling in deze yoga-vorm is voldoende om er grondig mee kennis te maken, maar niet om het volledig in je lichaam te laten zakken. Daarom gun ik mezelf nog minimaal een half jaar van personal practice voor ik lessen hierin ga aanbieden. Wat ongetwijfeld wel zal gaan gebeuren: als er in DRU-lessen alleen vrouwen aanwezig zijn, zal ik geleidelijk gaan aanmoedigen om eens te experimenteren met breath & sound. Met baby steps.

Over mijn maand in Thailand zou ik een boek kunnen schrijven en ik overweeg serieus om dat nog te doen ook. Stap 1 daarin is helemaal voor mezelf mijn krabbels in half Engels, half Nederlands uit te werken nu ik ze nog kan lezen en belangrijke inzichten vast te leggen (hóe zette ik die knop om naar waar ik nu ben?). Dan is het basismateriaal beschikbaar om t.z.t. een versie te kunnen maken die ook voor anderen interessant kan zijn.